Umowa użyczenia – wzór

Kiedy przyda się umowa użyczenia?

Umowa użyczenia służy do bezpłatnego oddania rzeczy do używania na określony lub nieokreślony czas. Najczęściej spisuje się ją, gdy:

• pożyczasz samochód członkowi rodziny lub znajomemu na dłużej,
• udostępniasz mieszkanie dziecku, rodzicom albo znajomym bez pobierania czynszu,
• użyczasz sprzętu – narzędzi, roweru, laptopa czy sprzętu fotograficznego,
• prowadzisz firmę w lokalu należącym do członka rodziny – umowa użyczenia bywa wtedy potrzebna jako tytuł prawny do lokalu, np. przy rejestracji działalności.

Co zawiera wzór?

Nasz wzór obejmuje elementy, które najczęściej budzą spory:

1. dane stron – użyczającego (właściciela) i biorącego,
2. opis przedmiotu – dla samochodu: marka, model, VIN, numer rejestracyjny i przebieg,
3. stan w dniu wydania – ważny przy rozliczeniu ewentualnych uszkodzeń,
4. czas trwania – od–do albo czas nieoznaczony z okresem wypowiedzenia,
5. obowiązki biorącego – używanie zgodnie z przeznaczeniem, koszty utrzymania, zakaz oddawania rzeczy osobom trzecim,
6. zasady zwrotu – w stanie niepogorszonym, z uwzględnieniem normalnego zużycia.

Przykład

Anna użycza synowi samochód na czas studiów, od 1 października 2026 r. do 30 czerwca 2027 r. W umowie opisuje auto, wpisuje przebieg 84 000 km i stan „sprawny, rysa na tylnym zderzaku”. Syn ponosi koszty paliwa i bieżącej eksploatacji oraz odpowiada za mandaty. Po zakończeniu umowy zwraca auto w stanie niepogorszonym – zwykłe zużycie opon czy klocków hamulcowych nie jest jego winą.

Obowiązki stron według Kodeksu cywilnego

• Biorący może używać rzeczy tylko w sposób odpowiadający jej właściwościom i przeznaczeniu. Ponosi zwykłe koszty utrzymania, np. paliwo, drobne naprawy, przeglądy eksploatacyjne.
• Biorący nie może oddać rzeczy do używania osobie trzeciej bez zgody użyczającego.
• Użyczający odpowiada za szkodę wynikłą z wad rzeczy tylko wtedy, gdy wiedział o nich i nie zawiadomił biorącego.
• Użyczający może żądać zwrotu rzeczy przed terminem, jeśli biorący używa jej niezgodnie z umową lub powierza ją innym osobom.

Roszczenia stron z tytułu użyczenia przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy – warto więc od razu sprawdzić stan rzeczy przy odbiorze.

Użyczenie mieszkania

Przy mieszkaniu ustal w umowie, kto płaci za media i czynsz administracyjny, a przy wydaniu lokalu spisz protokół zdawczo-odbiorczy ze stanami liczników. Pamiętaj, że biorący, który mieszka w lokalu, może się w nim zameldować – zameldowanie nie daje jednak prawa do lokalu po zakończeniu użyczenia.

Najczęstsze błędy

• Brak opisu stanu rzeczy – bez niego trudno dochodzić odszkodowania za uszkodzenia.
• Pobieranie opłaty za używanie – zmienia umowę w najem, z innymi skutkami podatkowymi.
• Brak okresu wypowiedzenia przy umowie na czas nieoznaczony – może prowadzić do sporu o termin zwrotu.

Ograniczenia wzoru

Wzór sprawdzi się w typowych sytuacjach między osobami prywatnymi. Przy użyczeniu lokalu na działalność gospodarczą, długoterminowym użyczeniu nieruchomości lub rzeczy o dużej wartości skonsultuj treść umowy z prawnikiem.